Gửi niềm hy vọng vào xét nghiệm ADN: Hành trình tìm lại tên cho các anh hùng liệt sĩ

Trong nhiều năm qua, hàng nghìn ngôi mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố Đồng Nai vẫn mang dòng chữ "Liệt sĩ chưa xác định thông tin" hoặc "Liệt sĩ còn thiếu thông tin". Khi ký ức của đồng đội dần phai nhạt theo thời gian, hồ sơ chiến tranh bị thất lạc, thì khoa học công nghệ, đặc biệt là giám định ADN, đã trở thành chìa khóa quan trọng để giải mã những khoảng trống của lịch sử.

Hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Công an thành phố Đồng Nai đã phối hợp triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Tại phường Nhơn Trạch cũng đã có 150 thân nhân liệt sĩ được tiến hành lấy mẫu.

Trong số những người đến lấy mẫu có bà Lương Ngọc Anh, ngụ khu phố Phú Hội, bà là em gái của liệt sĩ Lương Văn Lên. Đã nhiều năm trôi qua nhưng nỗi mong nhớ người anh hy sinh vẫn chưa bao giờ nguôi ngoai. Bà Anh chia sẻ, theo ký ức của gia đình, anh trai hy sinh tại khu vực Bàu Mía (nay thuộc khu phố Hiệp Phước). Gia đình từng nghe thông tin có thể đã tìm thấy mộ nhưng đến nay vẫn chưa xác định được hài cốt của liệt sĩ.

Bà Ngọc Anh tâm sự: "Tôi già rồi, chỉ mong có nơi thờ cúng đàng hoàng, có mồ có mả để hương khói cho anh, được lấy mẫu ADN, tôi rất xúc động. Tôi chỉ cầu mong có một phép màu, nhờ việc lấy mẫu ADN mà gia đình tìm được hài cốt của anh, để anh được trở về quê hương, có nơi an nghỉ và con cháu có chỗ thắp hương vào mỗi dịp giỗ, Tết."

Không chỉ bà Ngọc Anh, ông Phan Hồng Liên, ngụ khu phố Mỹ Khoan, cũng mang theo nỗi trăn trở của gia đình khi chưa tìm được hài cốt hai người anh ruột là liệt sĩ Phan Thành Tâm và Phan Hồng Quân.

Ông Liên cho biết, liệt sĩ Phan Thành Tâm hy sinh ngày 19/7/1969 tại khu vực khu phố Phước Kiểng cũ (nay là khu phố Hiệp Phước); còn liệt sĩ Phan Hồng Quân hy sinh ngày 20/3/1974 tại khu vực Bà Ký, nay thuộc xã Long Phước. Sau chiến tranh, quá trình quy tập hài cốt và những biến động của thời gian khiến dấu tích phần mộ của hai liệt sĩ bị thất lạc. Một người được quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ Long Phước nhưng chưa xác định được phần mộ, người còn lại đến nay vẫn chưa tìm thấy.

Ông Liên bày tỏ: "Điều tôi mong nhất là sớm tìm được hài cốt của hai anh để đưa về đoàn tụ với gia đình, để các anh có nơi an nghỉ, người thân có nơi hương khói. Tôi thấy việc lấy mẫu ADN lần này rất ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với các gia đình chính sách và thân nhân liệt sĩ. Gia đình rất hy vọng việc đối sánh ADN sẽ giúp xác định được danh tính các anh, hoàn thành tâm nguyện bấy lâu nay."

Chỉ tính riêng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Nhơn Trạch hiện có 238 phần mộ, gồm 45 phần mộ Mẹ Việt Nam Anh hùng, 1 phần mộ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Bá Ước và 192 phần mộ liệt sĩ, trong số đó có hơn một nửa là mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin và cũng có những phần mộ được viết tên liệt sĩ nhưng chưa tìm được hài cốt. Chính vì lẽ đó, hành trình xác định danh tính liệt sĩ bằng công nghệ ADN một lần nữa đã góp phần thắp lên tia hi vọng cho thân nhân liệt sĩ sau nhiều thập kỷ mòn mỏi chờ đợi. Đó cũng là sự tri ân thiết thực mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân và cuộc đời cho độc lập, tự do của Tổ quốc.